Bom-Lemstra: ETS2 doodlopende weg

De glastuinbouw wil in 2040 klimaatneutraal zijn. De plannen die het kabinet op Prinsjesdag presenteerde dragen daar niet echt aan bij, vindt Adri Bom-Lemstra, voorzitter van Glastuinbouw Nederland. De btw-verhoging bij sierteelt zet het verdienvermogen van bedrijven onder druk, waardoor ze minder kunnen investeren in duurzaamheid. En het uitstel van ETS2 voor de glastuinbouw toont aan dat dit een doodlopende weg is, stelt ze.

Zowel de btw-verhoging als de plannen rond ETS2 en de compensatie hebben een grote invloed op de sector. Het vorige kabinet heeft besloten om de glastuinbouw op te nemen in ETS2 en de bijmengverplichting groen gas, en om daarvoor een redelijke en tijdige compensatie te regelen.

Bom-Lemstra: “Wij waren het daar niet mee eens, maar we begrijpen dat destijds voor dat pad is gekozen. Anderhalf jaar lang hebben we meegewerkt aan een compensatieregeling. Nu is echter duidelijk geworden dat het niet gaat lukken. Er is onvoldoende geld voor. Het komt erop neer dat we de compensatie grotendeels zelf zouden moeten gaan betalen. Daar is het kabinet nu ook over gestruikeld en dus is alles voor de tweede keer vooruit geschoven. We zullen elkaar een keer diep in de ogen moeten kijken, en concluderen dat dit niet de juiste weg is. Het komende halfjaar moeten we nuttig gebruiken om alternatieven te onderzoeken.”

Waarom is ETS2 vooruit geschoven?

“De hoofdreden die we zien is dat de ministeries er onderling niet uit komen hoe ze de compensatieregeling moeten financieren. Wij zijn blij met het uitstel. Liever uitstel dan een regeling die slecht werkt. Maar het uitstel heeft alleen zin als de politiek de opdracht geeft om komend halfjaar alternatieven te ontwikkelen. Want anders krijgen we volgend jaar voor de derde keer uitstel en in de tijd past dat eigenlijk niet meer.”

Welk alternatief stellen jullie voor?

“We hebben duidelijke afspraken gemaakt in ons convenant en een nationaal CO2-sectorsysteem dat al jaren goed werkt. Eerder werd gesteld dat het niet mogelijk zou zijn om de glastuinbouw buiten ETS2 te houden. We hebben hier echter recent opnieuw een jurist naar laten kijken, en die zag daar nog steeds goede mogelijkheden voor. Met ons eigen CO2-systeem en de energiebelasting kunnen we veel beter sturen op de energietransitie van de glastuinbouw. Met het Rijksscenario – binnen ETS2 – is die flexibiliteit er niet. We kunnen niet alles vooraf vastleggen. Als je ziet hoe moeizaam de energietransitie soms verloopt en hoeveel problemen we tegenkomen, dan moet je niet vooraf de CO2-beprijzing in beton gieten, waardoor je niet meer kunt bijsturen.”

Wat doen de kabinetsplannen met de ambities van de glastuinbouw?

“De glastuinbouw blijft vasthouden aan de ambitie om in 2040 klimaatneutraal te zijn. Het tussendoel van 2030 zal echter moeilijk worden. De energietransitie van de glastuinbouw bevindt zich in een complexe transitiefase en loopt tegen harde systeembarrières op met name rond warmte, elektra, CO2-beschikbaarheid en ruimte. Laten we ons niet blind staren op het tussendoel. We moeten een nieuw transitiepad uitstippelen; dat is ook het voorstel van de onderzoeksbureaus Drift & Flux die het energieconvenant hebben geëvalueerd. Dat kan niet in het Rijksscenario met ETS2, want dan worden we klem gezet.”

Wat betekent de aangekondigde btw-verhoging voor de sierteelt?

“Dit zet het verdienvermogen van deze bedrijven extra onder druk. Hogere consumentenprijzen zorgen voor een afname van de vraag naar bloemen en planten en ook rekent het kabinet zich flink rijker dan de realiteit zal zijn, blijkt uit onderzoek van Decisio uit 2026. Afname van het verdienvermogen van bedrijven heeft uiteraard ook een effect op de energietransitie. Deze maatregel schaadt ondernemers in de hele sierteeltketen en staat haaks op de overheidsambities voor verduurzaming, vergroening, gezondheid en welzijn.”

Bron: Gfactueel

#glastuinbouw #elsman #ETS2 #ministerie #energietransistie #CO2 #compensatieregeling

De glastuinbouw wil in 2040 klimaatneutraal zijn. De plannen die het kabinet op Prinsjesdag presenteerde dragen daar niet echt aan bij, vindt Adri Bom-Lemstra, voorzitter van Glastuinbouw Nederland. De btw-verhoging bij sierteelt zet het verdienvermogen van bedrijven onder druk, waardoor ze minder kunnen investeren in duurzaamheid. En het uitstel van ETS2 voor de glastuinbouw toont aan dat dit een doodlopende weg is, stelt ze.

Zowel de btw-verhoging als de plannen rond ETS2 en de compensatie hebben een grote invloed op de sector. Het vorige kabinet heeft besloten om de glastuinbouw op te nemen in ETS2 en de bijmengverplichting groen gas, en om daarvoor een redelijke en tijdige compensatie te regelen.

Bom-Lemstra: “Wij waren het daar niet mee eens, maar we begrijpen dat destijds voor dat pad is gekozen. Anderhalf jaar lang hebben we meegewerkt aan een compensatieregeling. Nu is echter duidelijk geworden dat het niet gaat lukken. Er is onvoldoende geld voor. Het komt erop neer dat we de compensatie grotendeels zelf zouden moeten gaan betalen. Daar is het kabinet nu ook over gestruikeld en dus is alles voor de tweede keer vooruit geschoven. We zullen elkaar een keer diep in de ogen moeten kijken, en concluderen dat dit niet de juiste weg is. Het komende halfjaar moeten we nuttig gebruiken om alternatieven te onderzoeken.”

Waarom is ETS2 vooruit geschoven?

“De hoofdreden die we zien is dat de ministeries er onderling niet uit komen hoe ze de compensatieregeling moeten financieren. Wij zijn blij met het uitstel. Liever uitstel dan een regeling die slecht werkt. Maar het uitstel heeft alleen zin als de politiek de opdracht geeft om komend halfjaar alternatieven te ontwikkelen. Want anders krijgen we volgend jaar voor de derde keer uitstel en in de tijd past dat eigenlijk niet meer.”

Welk alternatief stellen jullie voor?

“We hebben duidelijke afspraken gemaakt in ons convenant en een nationaal CO2-sectorsysteem dat al jaren goed werkt. Eerder werd gesteld dat het niet mogelijk zou zijn om de glastuinbouw buiten ETS2 te houden. We hebben hier echter recent opnieuw een jurist naar laten kijken, en die zag daar nog steeds goede mogelijkheden voor. Met ons eigen CO2-systeem en de energiebelasting kunnen we veel beter sturen op de energietransitie van de glastuinbouw. Met het Rijksscenario – binnen ETS2 – is die flexibiliteit er niet. We kunnen niet alles vooraf vastleggen. Als je ziet hoe moeizaam de energietransitie soms verloopt en hoeveel problemen we tegenkomen, dan moet je niet vooraf de CO2-beprijzing in beton gieten, waardoor je niet meer kunt bijsturen.”

Wat doen de kabinetsplannen met de ambities van de glastuinbouw?

“De glastuinbouw blijft vasthouden aan de ambitie om in 2040 klimaatneutraal te zijn. Het tussendoel van 2030 zal echter moeilijk worden. De energietransitie van de glastuinbouw bevindt zich in een complexe transitiefase en loopt tegen harde systeembarrières op met name rond warmte, elektra, CO2-beschikbaarheid en ruimte. Laten we ons niet blind staren op het tussendoel. We moeten een nieuw transitiepad uitstippelen; dat is ook het voorstel van de onderzoeksbureaus Drift & Flux die het energieconvenant hebben geëvalueerd. Dat kan niet in het Rijksscenario met ETS2, want dan worden we klem gezet.”

Wat betekent de aangekondigde btw-verhoging voor de sierteelt?

“Dit zet het verdienvermogen van deze bedrijven extra onder druk. Hogere consumentenprijzen zorgen voor een afname van de vraag naar bloemen en planten en ook rekent het kabinet zich flink rijker dan de realiteit zal zijn, blijkt uit onderzoek van Decisio uit 2026. Afname van het verdienvermogen van bedrijven heeft uiteraard ook een effect op de energietransitie. Deze maatregel schaadt ondernemers in de hele sierteeltketen en staat haaks op de overheidsambities voor verduurzaming, vergroening, gezondheid en welzijn.”

Bron: Gfactueel

#glastuinbouw #elsman #ETS2 #ministerie #energietransistie #CO2 #compensatieregeling